W siedzibie White & Case 16 czerwca br. specjaliści z zakresu prawa podatkowego po raz kolejny spotkali się na seminarium podatkowym organizowanym przez dr. Janusza Fiszera. Tematem spotkania był szkic systemu podatkowego Malty, ze szczególnym uwzględnieniem korzystnych rozwiązań z zakresu podatków dochodowych i umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Główny wykład, poświęcony opodatkowaniu osób prawnych i strukturom optymalizacyjnym, poprowadzili goście z Malty – pan Francis J. Vassallo, architekt systemu podatkowego Malty podczas transformacji ustrojowej i przygotowań do przystąpienia do UE, a także partner zarządzający Francis J. Vassallo & Associates Ltd oraz dr Ruth Agius Scicluna Buttigieg, partner w tej kancelarii.

Drugą część spotkania, poświeconą strukturom optymalizacyjnym z udziałem Malty na gruncie polskich przepisów podatkowych, poprowadzili pan Grzegorz Jukiel i pan Marcin Panek, doradcy podatkowi i starsi konsultanci White & Case.

Malta jest, podobnie jak Polska, państwem członkowskim UE od 1.5.2004 r., natomiast już od 1.1.2008 r. została przyjęta do strefy euro. Przystąpienie do UE poprzedziły głębokie zmiany polityczno-gospodarcze, które nakierowane były na uczynienie z tego niewielkiego państwa przyszłego europejskiego centrum usług finansowych. Znalazło to odzwierciedlenie m.in. w takim ukształtowaniu systemu podatkowego, aby stworzyć możliwie najlepsze warunki dla działalności banków, różnego rodzaju funduszy inwestycyjnych oraz uczynić Maltę atrakcyjną dla inwestorów struktur holdingowych.

Rezydentami podatkowymi Malty są zarówno podmioty utworzone pod prawem maltańskim, przeniesione na jej terytorium, jak i podmioty kontrolowane lub zarządzane z jej terytorium. Zachętę do wyboru tej rezydencji podatkowej stanowi korzystne opodatkowanie zysków. Pomimo bowiem stosunkowo wysokiej, bo aż 35% stawki podatku dochodowego od osób prawnych, Malta jest atrakcyjnym miejscem do inwestowania ze względu na efektywny system wyłączeń i zwrotu podatku.

Mianowicie dochody z dywidend (i kapitałów) uzyskiwane przez spółki maltańskie podlegają albo wyłączeniu spod opodatkowania, albo zwrotowi podatku dokonywanemu na rzecz udziałowca (w tym przypadku w państwie rezydencji udziałowca można wykazać, że spółka zapłaciła podatek od dywidendy, natomiast zwrot dotyczy tylko udziałowca). Obie możliwości działają alternatywnie, a ich wybór zależy od planowania podatkowego przy uwzględnieniu systemu opodatkowania państwa rezydencji udziałowca. Jak podkreślił Francis J. Vassallo, jest to unikalny system, opracowany w celu maksymalnej optymalizacji podatkowej. Również w przypadku dochodów pasywnych – z odsetek i licencji – oraz dochodów osiąganych z handlu (trading activity) udziałowiec spółki maltańskiej może wystąpić o zwrot części podatku z tych tytułów, zapłaconych przez spółkę.

W zakresie unikania podwójnego opodatkowania system Malty opiera się przede wszystkim na umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania, przy czym prowadzący wskazał, że wachlarz tych umów jest szerszy i ciekawszy niż oferowany np. przez Cypr (Malta m.in. zawarła umowy z Holandią, Hiszpanią i Luksemburgiem). Ponadto eliminowanie podwójnego opodatkowania osiąga się poprzez kredytowanie wszystkich podatków o charakterze podobnym do maltańskiego CIT, zapłaconych w innych państwach, oraz unikalny system kredytowania jednolitą stawką dla podatków zagranicznych (Flat Rate Foreign Tax System), nawet jeśli nie jest możliwe udowodnienie pobrania podatku u źródła w danym państwie.

Do niewątpliwych zalet maltańskiego systemu podatkowego zaliczyć należy ponadto dużą elastyczność oraz reagowanie na zmiany ekonomiczne, co spowodowało m.in. chętne lokowanie na tym terytorium funduszy inwestycyjnych. Ponadto z uwagi na wysoką stawkę podstawową Malta nie jest rajem podatkowym.

Do innych zalet Malty, jako centrum inwestycyjno-finansowego, prowadzący spotkanie zaliczył także znacznie niższe aniżeli np. w Luksemburgu koszty usług prawnych i księgowych, a także fakt, iż jej językiem urzędowym jest angielski. Dzięki temu, że akty prawne są wydawane w języku angielskim, a język ten jest w powszechnym użyciu, inwestorzy unikają nieporozumień związanych z tłumaczeniem przepisów czy umów handlowych.

Drugą część spotkania pan Francis J. Vassallo poświęcił na prezentację kliku interesujących scenariuszy struktur podatkowych z udziałem Malty. Na schematach przedstawił m.in. korzystne rozwiązania podatkowe uczestnictwa tzw. spółek nieruchomościowych oraz holdingów inwestycyjnych. Ponadto, omawiając struktury optymalizacyjne na gruncie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, zawartej przez Polskę z Maltą w 1994 r., Grzegorz Jukiel i Marcin Panek zaprezentowali mechanizm wymiany udziałów oraz korzystną klauzulę nieruchomościową.

Z uwagi na brak w polskim systemie generalnej klauzuli obejścia prawa podatkowego, zarejestrowanie na Malcie podmiotu biorącego udział w strukturze optymalizacyjnej nie powinno zostać, zdaniem prowadzących, zakwestionowane przez organy podatkowe. Powołanie do życia takiego podmiotu nie będzie bowiem działaniem pozornym, lecz środkiem prowadzącym do osiągnięcia efektu gospodarczego – czego nie zabrania prawo podatkowe.

W konsekwencji polscy inwestorzy mają otwartą drogę do skorzystania z interesujących rozwiązań systemu podatkowego Malty m.in. poprzez zastosowanie wymiany udziałów w celu „wejścia” do tej jurysdykcji. Jak podkreślono, w chwili obecnej Ministerstwo Finansów nie traktuje operacji wymiany udziałów jako obejścia prawa podatkowego, choć należy się liczyć ze zmianami w tym zakresie od 1.1.2011 r.

Jeśli chodzi o tzw. klauzulę nieruchomościową, czyli opodatkowanie dochodów z nieruchomości na gruncie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, umowa z Maltą jest bardzo korzystna. Przewiduje ona bowiem opodatkowanie jedynie tego podmiotu, który uzyskuje taki dochód bezpośrednio (directly), w przeciwieństwie do wielu umów, które przewidują opodatkowanie uzyskujących dochód zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio.

Opracowanie: Justyna Bielik