|
Przychody wspólników, o których mowa w art. 5b ust. 2 PDOFizU, uzyskiwane po 1.1.2008 r. z udziału w spółce jawnej uzyskującej przychody na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, nie podlegają opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30c ust. 1 tej ustawy. Uchwała w składzie 7 sędziów NSA z 26.4.2010 r., II FPS 10/09 |
Zgodnie z art. 5b ust. 2 PDOFizU, w sytuacji gdy pozarolniczą działalność gospodarczą prowadzi spółka niemająca osobowości prawnej, przychody wspólnika z udziału w takiej spółce, określone na podstawie art. 8 ust. 1, uznaje się za przychody ze źródła, którym jest pozarolnicza działalność gospodarcza.
W związku z tym przepisem powstało zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, czy przychody wspólników, o których mowa w art. 5b ust. 2 PDOFizU, uzyskiwane po 1.1.2008 r. z udziału w spółce jawnej uzyskującej przychody na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, podlegają opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30c ust. 1 tej ustawy, czyli stawką liniową 19%.
Wątpliwości budził związek art. 5b ust. 2 z art. 13 pkt 9 PDOFizU, zgodnie z którym zasadniczo za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej. Przychody z działalności wykonywanej osobiście podlegają zaś opodatkowaniu na zasadach ogólnych według stawki progresywnej.
Naczelny Sąd Administracyjny w prezentowanej uchwale przypomniał, że spółki osobowe charakteryzuje na gruncie podatku dochodowego transparentność. Nie występuje więc przychód spółki jawnej, lecz przychód powstaje odrębnie u jej wspólników.
Jeżeli działalność gospodarczą prowadzi spółka osobowa, nie można uznać, że działalność wspólnika polegająca na wykonywaniu usług menedżerskich, pozbawiona jest cech działalności wykonywanej osobiście. W tej sytuacji nie znajduje zastosowania art. 5b ust. 2 PDOFizU, ponieważ przychody osiągane w związku ze świadczeniem usług menedżerskich będą przychodami osiągniętymi w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej, których źródłem będzie wyłącznie działalność wykonywana osobiście. Wspólnicy spółki jawnej w ramach spółki prowadzą więc własną działalność gospodarczą, osiągając przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej wykonywanej osobiście.
Natomiast art. 13 pkt 9 PDOFizU odnosi się także do podatnika, którym jest osoba fizyczna będąca wspólnikiem spółki niemającej osobowości prawnej. Przepis ten wskazuje, że bez względu na to, czy umowy menedżerskie zostaną zawarte w ramach działalności gospodarczej, czy też poza nią, to przychody z tytułu ich wykonywania będą zaliczone do przychodów z działalności wykonywanej osobiście i opodatkowane na zasadach ogólnych według stawki progresywnej.
Opracowanie: Paweł Przydatek, konsultant
KomentarzArgumenty przedstawione przez NSA nie wydają się być przekonujące. Fakt, że spółka osobowa nie jest podatnikiem podatku dochodowego, a w konsekwencji nie występuje przychód spółki odrębny od przychodu jej wspólników, nie przesądza automatycznie, że przychód tych wspólników w analizowanym przypadku należy bezpośrednio wiązać z przychodem z działalności wykonywanej osobiście. Taka wykładnia prowadziłaby do pominięcia dyspozycji przepisu art. 5b ust. 2 PDOFizU. Należy mieć na uwadze, że z formalnego punktu widzenia to spółka osobowa jest stroną umowy o świadczenie usług zarządzania. To spółka, a nie wspólnicy uzyskuje wynagrodzenia z tego tytułu. Wreszcie może się zdarzyć, że świadczącym usługę nie jest konkretny menedżer, a większa liczba wspólników. Biorąc pod uwagę powyższe argumenty, a przede wszystkim literalną wykładnię art. 5b ust. 2 PDOFizU, wypadałoby uznać, że przychód z tytułu świadczenia usług zarządzania uzyskiwany przez menedżerów prowadzących działalność w ramach spółki osobowej może być opodatkowany 19% stawką podatku liniowego.Na marginesie wypada dodać, że wykładnia zaprezentowana przez NSA powodować może znaczne problemy natury technicznej związane z poborem zaliczek na podatek dochodowy. Wydaje się, że zamierzeniem NSA było zrównanie pod względem podatkowym menedżerów świadczących usługi zarządzania w ramach działalności wykonywanej osobiście oraz prowadzących taką działalność w formie spółki osobowej, a tym samym „naprawienia” omyłki ustawodawcy. Takie działanie NSA wydaje się być jednak działaniem contra legem, gdyż po pierwsze, prowadzi do wykładni sprzecznej z literalną wykładnią przepisów PDOFizU, a po drugie, narusza przewidzianą w przepisie art. 10 Konstytucji zasadę trójpodziału władzy. Filip Majdowski, konsultant |
Wybór orzeczeń i komentarze przygotowali eksperci z Działu prawno-podatkowego i Zespołu zarządzania wiedzą PricewaterhouseCoopers