Papierową fakturę można przesłać faksem lub e-mailem

Faktura sama w sobie nie rodzi prawa do odliczenia podatku naliczonego, a jedynie umożliwia skorzystanie z tego prawa. Zatem sposób jej przesłania nie może wpływać na określenie powstania prawa do odliczenia podatku. Nie należy więc wykluczać możliwości przesłania faktury wystawionej w formie papierowej faksem lub e-mailem.

Wyrok NSA z 20.5.2010 r., I FSK 1444/09

Sprawa dotyczyła spółki, która rozważała uwzględnienie w rozliczeniu VAT kwoty podatku naliczonego na podstawie faktur otrzymanych drogą elektroniczną lub faksem. Stwierdziła, że zgodnie z art. 218 i 219 Dyrektywy 112, faktura papierowa otrzymywana za pośrednictwem faksu lub poczty elektronicznej, lecz niebędąca fakturą elektroniczną z podpisem elektronicznym, jest dokumentem uprawniającym do wykazania podatku naliczonego wynikającego z takiego dokumentu i odliczenia go od podatku należnego.

Zdaniem spółki, analiza art. 232 oraz art. 233 w zw. z art. 218 i art. 219 Dyrektywy 112 prowadzi do wniosku, że w przypadku gdy sprzedawca i nabywca posiada dokumenty papierowe potwierdzające warunki transakcji w zakresie wszystkich danych zawartych na fakturze, należy uznać, że transakcja jest udokumentowana fakturą papierową również w sytuacji, gdy wyrażenie woli potwierdzenia faktycznego dokonania transakcji nastąpi poprzez zapis w systemie księgowym. Tym samym przekazanie faktury drogą elektroniczną w postaci pliku PDF albo faksem wywołuje skutki prawne w VAT, identyczne jak w przypadku otrzymania faktury w postaci papierowej.

Zdaniem organu, otrzymanie przez spółkę faktury poprzez systemy elektroniczne, bez stosowania przepisów regulujących tę materię, powoduje, że wystawione faktury nie są uznane na gruncie VATU za dokumenty wprowadzone do obrotu prawnego. Skoro zaś nie zostały wprowadzone, nie mogą korzystać z ochrony prawnej, a spółka nie jest upoważniona do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z przedmiotowych faktur, co przewiduje art. 86 ust. 2 pkt 1 VATU. Na powyższą interpretację spółka złożyła skargę do WSA w Krakowie, który oddalił skargę jako bezzasadną. Spółka na powyższy wyrok złożyła skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny przyznał spółce rację. W ustnym uzasadnieniu stwierdził, że krajowe przepisy dotyczące wystawiania i przesyłania faktur należy interpretować prowspólnotowo. W związku z tym nie należy wykluczać możliwości przesłania faktury wystawionej w formie papierowej faksem lub e-mailem. Prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w fakturach dokumentujących dokonanie transakcji podlegających opodatkowaniu powstaje niezależnie od faktu otrzymania faktury. Faktura sama w sobie nie rodzi prawa do odliczenia, a jedynie umożliwia skorzystanie z tego prawa, co oznacza, że ma informować nabywcę o wysokości podatku naliczonego. A zatem sposób jej przesłania nie może wpływać na określenie powstania prawa do odliczenia podatku naliczonego, skoro jego powstanie wg przepisów Dyrektywy jest niezależne od faktu udokumentowania transakcji fakturą.

Opracowanie: Shahen Akopyan, konsultant

Komentarz

Współczesna technologia stwarza wiele możliwości w zakresie przesyłania różnego rodzaju dokumentów. W przypadku dokumentów podatkowych, zwłaszcza faktur VAT, nie każdy sposób daje możliwość odliczeń. Dotychczasowa praktyka organów podatkowych, a także orzecznictwo sądów administracyjnych nie dopuszczały możliwości przesyłania faktur VAT faksem, zwykłym e-mailem czy w pliku PDF. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem faktura wygenerowana i otrzymana w innej formie niż papierowa nie mogła być skutecznie wprowadzona do obrotu prawnego. W praktyce oznaczało to, że podatnik nie ma prawa do obniżenia na jej podstawie VAT.

Oczywiście wyjątkiem od zasady wystawiania faktur w formie papierowej są faktury wystawiane w formie elektronicznej, których wystawianie uregulowano szczegółowo w rozporządzeniu Ministra Finansów z 14.7.2005 r. w sprawie wystawiania oraz przesyłania faktur w formie elektronicznej. W praktyce jednak podatnicy rzadko decydowali się na wystawianie, przesyłanie faktur w formie elektronicznej w takiej postaci, w jakiej reguluje tę kwestię rozporządzenie. Powodem są m.in. wysokie koszty związane z wprowadzeniem systemów EDI lub podpisu elektronicznego. W rezultacie prowadzi to do tego, że podatnicy wykorzystują inne rozwiązania, które stoją w sprzeczności z dotychczasową linią interpretacyjną i orzeczniczą. Przykładem może być przesłanie faktur w formacie PDF lub HTML pocztą elektroniczną na wskazany przez odbiorcę faktury adres e-mailowy lub ich pobranie ze strony internetowej wystawcy faktury.

Komentowany wyrok NSA jest precedensowy i może mieć istotne znaczenie praktyczne. Świadomie używam określenia może, gdyż w momencie przygotowywania niniejszego komentarza nieznane jest jeszcze szczegółowe pisemne uzasadnienie stanowiska sądu. Na podstawie tez zawartych w ustnym uzasadnieniu wyroku wiemy, że w ocenie NSA faktura wysłana drogą elektroniczną bez tzw. bezpiecznego podpisu elektronicznego może mieć taką samą moc prawną jak faktura wysłana drogą tradycyjną (pocztą), tym samym odbiorca tak przesłanej faktury ma prawo do odliczenia podatku. Innymi słowy, NSA zaakceptował możliwość istnienia dualizmu – wystawianie dla kontrahenta faktury i pobieranie jej przez zainteresowanego poprzez system elektroniczny, a następnie drukowanie jej przez obie strony na materiałach piśmiennych i traktowanie jej jako dokumentu na piśmie. Jako że wyrok NSA nie jest wiążący dla innych składów orzekających, otwarte pozostaje pytanie, czy znajdzie on potwierdzenie także w późniejszym orzecznictwie.

Wojciech Śliż, senior menedżer

Wybór orzeczeń i komentarze przygotowali eksperci z Działu prawno-podatkowego i Zespołu zarządzania wiedzą PricewaterhouseCoopers

Miejsce na Twój komentarz: (5000 znaków) *
Autor *
Przepisz kod z obrazka *

* - pola wymagane

Aktualności » Orzecznictwo NSA » 7/2010

Komentarz

Komentarze