|
Na mocy art. 4 VI Dyrektywy uczelnia organizując konferencje naukowe, uznawana jest za podatnika VAT, ponieważ nie działa jak organ władzy publicznej, lecz jako podmiot prywatnoprawny w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wyrok WSA we Wrocławiu z 26.3.2010 r., I SA/Wr 157/10 |
Uczelnia złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. We wniosku zauważyła, że jest organizatorem konferencji naukowych, których uczestnikami są pracownicy naukowi innych uczelni. W związku z organizacją konferencji uczelnia ponosi koszty, które są jej następnie zwracane przez macierzyste jednostki tych pracowników. W związku z powyższym uczelnia zadała pytanie, czy jako organizator konferencji jest podatnikiem podatku od towarów i usług, skoro nie świadczy usług w ramach działalności gospodarczej, lecz wypełnia swój ustawowy zakres obowiązków. Zdaniem uczelni publiczna szkoła wyższa mieści się w zakresie pojęcia organów władzy publicznej, w związku z czym, realizując zadania nałożone odrębnymi przepisami, nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług na podstawie art. 15 ust. 6 VATU.
Dyrektor IS nie podzielił stanowiska uczelni. Organizując konferencje naukowe, uczelnia świadczy usługi podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż w zakresie, w jakim uniwersytet wykonuje czynności opodatkowane, posiada on status podatnika w rozumieniu przepisów VATU.
Uczelnia zaskarżyła interpretację indywidualną do WSA, który uchylił akt z powodu naruszenia terminu przewidzianego na jego wydanie. Sprawa uczelni była następnie przedmiotem skargi kasacyjnej, którą NSA uznał za zasadną. Sąd skierował sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że w świetle uchwały NSA II FPS 7/09, dotyczącej właściwego rozumienia pojęcia niewydania interpretacji indywidualnej, rozstrzygnięcie WSA było nieprawidłowe.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy WSA uznał, że interpretacja odpowiada prawu materialnemu i oddalił skargę uczelni. Sąd powołał się na wyrok NSA z 26.2.2009 r., I FSK 1906/07. W uzasadnieniu tego orzeczenia NSA stwierdził, że kryterium decydującym o uznaniu organu władzy publicznej za podatnika VAT jest jego działanie, nie w charakterze organu, lecz w charakterze podmiotu gospodarczego, co może mieć miejsce szczególnie w tych przypadkach, kiedy identyczne lub zbliżone do działań organu czynności mogłyby być dokonywane także przez podmioty prywatne. Należy bowiem uznać, że dany podmiot działa w roli organu administracji publicznej wtedy, gdy przy realizacji zadania wyposażony jest we władztwo publiczne. Należy zatem uznać, że działalność organów nie będzie podlegała opodatkowaniu VAT, jeżeli będzie ona wykonywana przez podmioty prawa publicznego, działające jako organy władzy publicznej. Zdaniem sądu uczelnia nie spełnia przesłanki drugiej. Organizując i przeprowadzając szkolenia oraz konferencje, nie ma ona bowiem pozycji nadrzędnej, przysługującej organowi władzy publicznej, lecz działa w sposób zbliżony do podmiotów prywatnoprawnych prowadzących działalność gospodarczą.
Opracowanie: Rafał Kacprowski, konsultant
KomentarzOkreślenie, czy podmioty publiczne powinny występować jako podatnicy VAT w odniesieniu do wybranych obszarów swojej działalności, to zagadnienie niezmiernie kontrowersyjne na gruncie polskich i wspólnotowych przepisów o VAT. W przypadku uczelni organizującej za pewną odpłatnością konferencje i szkolenia – podobnie jak w przypadku innych podmiotów publicznych – należy odpowiedzieć w tym zakresie przede wszystkim na dwa kluczowe pytania: – czy publiczna uczelnia wyższa to organ władzy publicznej w rozumieniu art. 15 ust. 6 VATU, Niewątpliwie do organów władzy publicznej zalicza się organy administracji rządowej oraz samorządowej. Natomiast uznanie uczelni za organ władzy publicznej może budzić duże wątpliwości. Działalność uczelni nie polega przede wszystkim na wykonywaniu zwierzchniej władzy (tzw. imperium) przysługującej państwu, lecz na zapewnianiu, przy wsparciu państwa i na podstawie właściwych przepisów, świadczeń edukacyjnych. Jednak należy zaznaczyć, że o ile art. 15 ust. 6 VATU przewiduje wyłączenie dla „organów władzy publicznej i obsługujących je urzędów”, o tyle odpowiedni przepis Dyrektywy 2006/112/WE wymienia – poza krajowymi, regionalnymi i lokalnymi organami władzy – także „inne podmioty prawa publicznego”. Również ETS w licznych orzeczeniach odwoływał się do pojęcia organów podlegających prawu publicznemu (podmiotów publicznych), a nie organów władzy publicznej sensu stricto. W omawianej sprawie, zdaniem sądu, nie budziło wątpliwości, że państwowej szkole wyższej można przypisać przymiot podmiotu prawa publicznego. Na gruncie prawa wspólnotowego i orzecznictwa ETS stanowisko sądu należy uznać za słuszne. Konsekwentnie, kierując się prowspólnotową wykładnią polskich przepisów o VAT, należy uznać, że publiczna uczelnia wyższa spełnia definicję organu władzy publicznej wymienionego w art. 15 ust. 6 VATU. Jednak aby uznać, że uczelnia nie działa jako podatnik VAT, konieczne jest równoczesne spełnienie drugiego warunku powoływanego w orzecznictwie ETS. Działalność uczelni nie może być wykonywana w warunkach, w jakich wykonywałyby je podmioty prywatne, a więc podlegać tym samym uwarunkowaniom prawnym i rynkowym. Niewątpliwie wydarzenia takie jak odpłatne konferencje i szkolenia mogą być organizowane na podobnych zasadach również przez szereg podmiotów działających na rynku szkoleniowym, które nie są ograniczone przepisami prawa publicznego. Stąd, pomimo statusu „podmiotu publicznego”, uczelnia powinna działać w tym zakresie jako podatnik VAT. Stanowisko sądu należy zatem uznać za słuszne. Dodatkowo należy podkreślić, że występowanie państwowych uczelni wyższych w charakterze podatnika VAT może potencjalnie przyczynić się do oszczędności podatkowych po stronie uczelni, w związku z możliwością odliczenia określonej części podatku naliczonego poniesionego na zakupach dokonywanych przez uczelnie. Małgorzata Roman, senior konsultantka |
Wybór orzeczeń i komentarze przygotowali eksperci z Działu prawno-podatkowego i Zespołu zarządzania wiedzą PricewaterhouseCoopers