- Orzecznictwo NSA
- Orzecznictwo WSA
- Orzecznictwo ETS
- Orzecznictwo TK
- Seminaria MoPod
- Zmiany w przepisach
- Wydarzenia
- PIT
- CIT
- Vat
- Akcyza
- PCC
- Podatki lokalne
- Ordynacja podatkowa
- Postępowanie sądowo-administracyjne
- Międzynarodowe prawo podatkowe
- Prawo gospodarcze i handlowe
- Prawo dewizowe
- Prawo celne
- Prawo karne skarbowe
- Rachunkowość
- Doradztwo podatkowe
- Unia Europejska
- Opłata skarbowa
- Inne zagadnienia
- Interpretacje podatkowe
Aktualności » Orzecznictwo WSA » 7/2010
Nie zawsze brak daty wystawienia faktury na przelewie bankowym uniemożliwia odliczenie podatku
|
Podatnik nabywający produkty od rolnika ryczałtowego nie traci prawa do odliczenia podatku VAT, jeżeli na dokumencie potwierdzającym dokonanie przelewu nie została umieszczona data wystawienia faktury, a istnieje możliwość niewątpliwego powiązania transakcji z konkretną fakturą. Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 14.4.2010 r., I SA/Go 201/10 |
W wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej naczelnik US wydał decyzję, w której zarzucił podatnikowi zawyżenie podatku naliczonego o kwotę 5% zryczałtowanego podatku z tytułu nabycia produktów rolnych od rolników ryczałtowych, wynikającego z faktur korygujących. Zdaniem organu, powodem stwierdzenia naruszeń był brak umieszczenia na przelewach bankowych dokonanych w związku z transakcjami, daty wystawienia faktur. Organ powołał się przy tym na treść przepisów art. 116 ust. 6 i 7 VATU, które nakładały na podatnika m.in. obowiązek podania, w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty, numeru faktury oraz daty jej wystawienia. Zdaniem organu, na przelewach znajdowały się co prawda numery faktur, ale zabrakło daty ich wystawienia i to pozbawia nabywcy prawa do zwiększenia podatku naliczonego.
Od wspomnianej decyzji spółka wniosła odwołanie do Dyrektora IS. Organ odwoławczy utrzymał jednak rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy.
Następnie spółka wniosła skargę do WSA, który uznał ją za zasadną i uchylił przedmiotową decyzję. Zdaniem sądu, organ błędnie zinterpretował art. 116 ust. 6 VATU, ograniczając się wyłącznie do wykładni językowej tego przepisu, podczas gdy należało odwołać się także do zasady wykładni celowościowej, jak również uwzględnić prawodawstwo UE. Zdaniem sądu, celem regulacji zawartej w art. 116 ustawy jest zwolnienie sprzedawców produktów rolnych z obowiązków administracyjnych związanych z rozliczeniem podatku VAT, poprzez przeniesienie ich na nabywcę tych produktów.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że wada faktury polegająca na braku wskazania daty jej wystawienia nie pozbawia podatnika prawa do odliczenia. Tym bardziej takiego prawa nie może podważać niewskazanie, w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty, daty wystawienia faktury. Odnosi się to jednak do sytuacji, w której niewątpliwie istnieje możliwość powiązania faktury z bankowym dokumentem zapłaty. Sąd uznał, że pozbawienie podatnika prawa do odliczenia z powodu braku na dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty, daty wystawienia faktury potwierdzającej nabycie produktów rolnych, byłoby nadmiernym formalizmem, pozostającym w sprzeczności z zasadą neutralności VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał się przy tym na orzecznictwo ETS, zgodnie z którym ograniczenie prawa do odliczenia jest dopuszczalne wyłącznie, pod warunkiem że przewidziane zostało wprost przez przepisy dyrektywy. Samo umieszczenie numeru faktury na przelewie bankowym – w okolicznościach niniejszej sprawy – było zaś wystarczające do realizacji celu nałożonego przez art. 26 ust. 7 VI Dyrektywy VAT.
Opracowanie: Grzegorz Rogala, konsultant
KomentarzW komentowanym wyroku, uwzględniając skargę podatnika w zakresie decyzji organów podatkowych dotyczących rozliczeń podatku VAT, WSA w znacznej części oparł uzasadnienie na będących częścią polskiego porządku prawnego zasadach wynikających z prawa wspólnotowego. W odniesieniu do przedstawionego stanu faktycznego sąd zwrócił uwagę na fundamentalne zasady wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – zasadę neutralności i zasadę proporcjonalności (współmierności). Zasada neutralności ma realizować prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego zapłaconego w związku z nabyciem towarów i usług nabywanych na potrzeby działalności gospodarczej. W omawianej sprawie art. 116 ust. 6 VATU zapewnia realizację uprawnienia nabywcy produktów rolnych od rolnika ryczałtowego do odzyskania naliczonego rolnikowi podatku. Wskazując w uzasadnieniu na znaczenie zasady proporcjonalności, WSA odwołał się do orzecznictwa ETS (w szczególności do spraw C-286/94 i C-340/95). Wojewódzki Sąd Administracyjny przypomniał, że zgodnie z zasadą proporcjonalności nie powinno się stosować środków, które naruszają interesy ekonomiczne jednostki w sposób nieproporcjonalny do uzasadnionego celu, jaki ma zostać osiągnięty. Ponadto organy krajowe stosujące prawo wspólnotowe muszą je interpretować w taki sposób, który będzie jak najmniej uciążliwy dla jednostek, a dla oceny czy zachowana jest zasada proporcjonalności należy zbadać takie czynniki, jak cel danego środka, środki zastosowane do jego realizacji, relacja pomiędzy przewidywanymi kosztami i korzyściami. W tym kontekście WSA uznał, że w przedmiotowej sprawie umieszczenie numeru faktury na przelewie bankowym było wystarczające dla realizacji celu wymaganego przepisami wspólnotowymi – weryfikacji płatności zryczałtowanego zwrotu podatku rolnikom ryczałtowym. W konsekwencji brak daty wystawienia faktury na przelewie bankowym jest nieistotny z punktu widzenia możliwości realizacji podstawowych praw podatnika VAT – możliwości odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady, w przypadku wykładni przepisów prawa podatkowego pierwszeństwo przyznaje się wykładni językowej, a zasady wykładni celowościowej i systemowej stosowane są zwykle jako uzupełniające. Dlatego w przypadku komentowanego wyroku warto zwrócić uwagę, że w odniesieniu do mającego zastosowanie w sprawie przepisu art. 116 ust. 6 VATU, sąd przyznał pierwszeństwo wykładni celowościowej. Sąd stwierdził, że jest ona szczególnie istotna w kontekście realizacji zasad określonych prawem wspólnotowym (na co zwykle zwraca uwagę w swych orzeczeniach ETS). W ocenie WSA wyłącznie językowa wykładnia powyższego przepisu jest błędna, a tym samym brak spełnienia jednego z wymogów określonych w przepisie (tj. brak daty faktury na dokumencie zapłaty) jest czynnikiem nieistotnym (o ile można w inny sposób zidentyfikować płatność) dla możliwości realizacji przez podatnika przysługującego mu prawa do odliczenia podatku naliczonego. Warto zwrócić uwagę, że kwestia niewspółmiernych wymogów formalnych nakładanych przez polskie przepisy w stosunku do realizacji celów wymaganych przez wspólnotowy system VAT stanowi również przedmiot sporów podatników, jeśli chodzi o możliwość obniżenia podatku z tytułu wystawienia faktur korygujących na minus (por. wyroki: NSA z 27.1.2009 r., I FSK 1828/07, NSA z 20.2.2009 r., I FSK 1978/07, WSA w Warszawie z 19.9.2009 r., III SA/Wa 1587/08). Komentowany wyrok może stanowić ważną wskazówkę interpretacyjną dla podatników w tych przypadkach, w których określone w przepisach krajowych zbyt uciążliwe wymogi formalne nie pozwalają na realizację ich podstawowych praw wynikających z przepisów wspólnotowych. W szczególności jednej z fundamentalnych zasad wspólnotowego systemu podatku od wartości dodanej – zasady neutralności. Agnieszka Kietlińska, konsultantka |
