We wniosku o wydanie interpretacji spółka podała, że zamierza dokonywać zakupu wierzytelności przeterminowanych, płacąc za wierzytelność jej równowartość pomniejszoną o dyskonto, które stanowi jej potencjalne wynagrodzenie. Umowa przelewu wierzytelności jest definitywna, a zapłata przez cesjonariusza cedentowi niezależna od tego, czy dłużnik tę wierzytelność spłaci. Zatem celem umowy jest samo nabycie wierzytelności, a nie windykacja na rzecz cedenta. Po dokonaniu cesji wierzytelności pomiędzy jej stronami nie będą istnieć żadne dodatkowe zobowiązania, gdyż wszelkie wzajemne roszczenia wygasną wraz ze spełnieniem warunków umowy. W przypadku ewentualnej nieściągalności wierzytelności od dłużnika nabywca nie może żądać od sprzedawcy wypłaconej mu kwoty. Zakupione wierzytelności będą ujmowane przez spółkę jako własne aktywa, które następnie będą podlegać restrukturyzacji poprzez zawarcie umowy z dłużnikiem, polegającej na ustaleniu harmonogramu płatności.

W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym spółka zadała pytanie, czy prawidłowo traktuje usługę nabycia wierzytelności przeterminowanych na własne ryzyko od właściciela pierwotnego jako usługę pośrednictwa finansowego, zwolnioną z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 VATU. Zdaniem spółki w takich okolicznościach sprawy nie istnieją przesłanki do kwalifikacji tej czynności jako usługi ściągania długów, opodatkowanej VAT na zasadach ogólnych, brak jest bowiem strony oraz brak zobowiązania do ściągania długów na rzecz zbywcy wierzytelności. W ocenie spółki, usługa przez nią świadczona nie jest usługą factoringu, gdyż spółka nie wykonuje innych dodatkowych czynności na rzecz cedenta.

Organ podatkowy uznał takie stanowisko za nieprawidłowe. W jego przekonaniu w każdym przypadku, gdy celem działania jest przejęcie wierzytelności innego podmiotu w celu wyegzekwowania, usługę tę należy opodatkować również, gdy środkiem tego celu jest nabycie cudzej wierzytelności. Zdaniem organu, VATU nie uzależnia opodatkowania factoringu od rodzaju umowy zawartej pomiędzy stronami, co oznacza, że każdy typ factoringu podlega opodatkowaniu. Zatem czynność wykonywaną przez spółkę należało zakwalifikować jako usługę ściągania długów, która jako wyjątek od zwolnienia z VAT usług pośrednictwa finansowego, jest opodatkowana 22% stawką VAT.

Spółka wniosła skargę do WSA, który uchylił zaskarżoną interpretację. Zdaniem sądu nabycie wierzytelności przeterminowanych, dokonane w ramach takiej działalności, stanowić będzie usługę finansową, polegającą na uwolnieniu usługodawcy od konieczności ściągania przysługującej mu należności i jednocześnie od ryzyka niewypłacalności dłużnika. W przekonaniu WSA błędna była kwalifikacja organu podatkowego przedmiotowej umowy jako factoringu, ponieważ poza cesją wierzytelności między stronami nie będą istnieć żadne zobowiązania. W konsekwencji przedstawioną przez spółkę transakcję należało zakwalifikować jako usługę pośrednictwa finansowego, która korzysta ze zwolnienia z VAT.

Opracowanie: Radosław Baraniewicz, konsultant